“Batanes sa Unang Linggo ng Mayo” Ni: Faith Santos

             “Batanes sa Unang Linggo ng Mayo”

Ni: Faith Santos

Sa pagod at lungkot ng huli kong taon sa Junior High, nakakatuwa pa ring isipin kahit papano na makakasama ko ang aking pamilya papuntang Batanes. Marami ang nagsisilbing patunay sa gandang taglay ng probinsyang ito kaya hindi mapakali ang nanay ko hanggang sa airport. Ako rin, naniwala ako na magiging maganda ang Batanes sa unang linggo ng Mayo.

            Sumakay kami sa isang maliit eroplano at sinalubong ng ilang beses ng turbulence. Lumipas ang mga gusali ng Maynila, mga bundok ng Cordillera, hanggang sa mga ga-higanteng windmills sa Ilocos. Iba talaga kapag naka-upo ka sa tabi ng bintana. Nakarating kami sa Basco ng umaga at nakipagkita sa guide namin. Ang Basco ay ang capital ng Batanes at ng isa sa tatlong pangunahing isla na Batan. Ang dalawa pang ibang isla ay ang Itbayat sa hilaga at ang Sabtang sa timog. Dinala niya kami sa aming matutuluyan – isang lodge na binabantayan ng dalawang mababait na babae – isang maliit at isang matangkad. Matapos naming maghanda ay pumunta kami ng Hilagang Basco – naroon ang mga sikat na Basco Lighthouse, Rolling Hills at Boulder Beach. Medyo makulimlim at pasulyap-sulyap lang si Haring Araw kaya mahangin. Tipong nasa pinakanorte pa kami ng Pilipinas, syempre ibang klase ang hangin, kaya di namin nalibot ang kalahatan ng Rolling Hills. Nakakamangha at nakaka-aliw ang mga hayop na nakatayo sa mga damuhan. Kahit sa tirik ng mga burol ay nakukuha pa nila na makatayo sa kanilang apat na paa at kumain. Isa pa ang kanilang mapanghusgang mga tingin sa aming mga turista na aaaminin ko, medyo nakaka-ilang– mga judger nga, wika ng mga milenyal. Ngunit iibahin ko ang mga residente sa Batanes, ang mga Ivatan. Mababait at maasikaso sila sa aming mga Ipula, sanay na rin siguro sila sa mga dumadayo sa probinsya nila.

            Malapit nang matapos ang araw at napagdesisyunan naming na kumain sa Octagon Restaurant at iorder ang kanilang sikat na coconut crab. Pero naubusan umano ng stock kaya di naming natikman at iba na lang ang pinahanda naming sa kanila. Maliban sa coconut crab ay ang kanilang mga lobster – napakalaki, napakamalasa at tiyak na nakakabusog matapos ng isang araw ng paglilibot.

            Sa ikalawang araw ng aming bakasyon ay pumunta naman kami sa isla ng Sabtang. Naroon ang Morong Beach na kasing puti ng mga ulap ang buhangin, ang pamayananan ng Sabtang na kung saan lahat ng bahay ay gawa sa bato. Di mo aakalain na malamig ang looban ng mga bahay na ito at may mga nakatira talaga dito dahil mukha siyang malaking pugon na binubungan ng mga tuyong dahon. Malaki ang aking respeto sa mga mamamayan ng Sabtang kasi nakuha nilang maipanatili ang magandang kondisyon ng mga bahay na ito. Nagulat ako noong sabi ng guide namin na iba sa mga tahanan dito ay naitinayo na ng sobrang tagal na. Kahit madalas daanan ng mga bagyo ang Batanes, hindi ito nagiba o nasira kailanman. Matapos namin pumaroon ay nasulyapan namin ang mga matatandang babae na gumagawa ng vakul na gawa sa mahahabang damo na ginagawang pantabig sa ulo ng mga magsasakang nagtatanim ng palay. Nakakatuwa, na hanggang ngayon ay nasasabayan nila ang modernong panahon at naigagawa nilang isama ang kanilang nakasanayang kultura. Nanatili kami sa isang bahay malapit sa pier na pinanggalingan namin. Isang bagay sa Batanes, walang hotel. Kaya maari kang maki-tira sa mga Ivatan o matulog sa isang lodge. Mababait ang mag-asawang umasikaso sa amin habang nasa Sabtang kami. Gumising kami ng maaga at bumalik sa Batan sakay ng isang malaking bangka. Hindi na naming nakayang makapunta sa Itbayat dahil delikado at mataas ang alon papunta roon.

            Tanghali ng araw na iyon ay dumayo kami sa timog ng Batan – isa pang lighthouse ang Tayid Lighthouse ang sumalubong sa amin. Napapa-ibig ako sa nakikita ko sa tuktok ng mga lighthouse sa Batanes – parang isang magandang teleseyre tungkol sa pag-iibigan ng dagat at ng lupa, kung paano dinadalan ng mga alon ang mga isla ng mga regalo na namamangka at nananatili sa Batanes. Kahit noong panahon na iyon ay nakakalabuan kami ng aking ka(ibigan), tinutulungan ako nito na pagaanin ang loob ko nang magkaroon ako ng kalinawaan ng isip at makagawa ng tamang desisyon (at naging tama ang desisyon na iyon).

            Kinabukasan ay nakabili kami ng mga pasalubong na pwedeng iuwi pabalik ng Bulacan sa Honesty Coffee Shop sa Mahatao. Pagpasok namin ay nakabungad ang mga pagkain, mga pahayag tungkol sa katapatan, isang malaking kahon, at isang notebook at panulat. Ngunit walang nakabantay. Ang patakaran sa tindahan na ito ay basta ilista lahat ng bibilin at ilagay ang bayad sa loob ng kahon. Mapapalaki ang mga mata mo, mapapabuka ang mga bibig mo, at mabubulagta ka sa luwag ng seguridad sa mga tindahan dito. Pati sa lodge namin, ganoon din ang sistema. Sa loob ng simbahan sa gitna ng bayan ay may isang silid puno ng mga blankong libro at nakapabilang mula isa hanggang sa halos tatlongdaan. Maaari kang magsulat sa kahit anong libro, kahit ilang beses. Sinubukan kong magsulat ng tula sa ika-labindalawang libro ngunit kapos na sa oras kaya nagpasalamat na lang ako.

            Sa ika-limang araw ay bumiyahe kami papuntang Malboro Country. Halos katulad lang siya ng Rolling Hills ngunit natsamba namin na maaraw ang paanhon kaya nalibot namin ito. Mahaba ang aming nilakad at inakyat – mataas, maliit at matarik ang mga daan kaya mahirap. Pero noong nakaapak na kami sa pinakadulo, nawala lahat ng pagod, dapa, dulas, sigaw, at takot na gumulog pababa. Hindi ko maalis ang mata ko sa panorama na inihandog sa akin. Gusto kong tumira at manatili dito at huwag nang mag-aral sa Maynila. Ngunit sa kasamaang palad, di ako maaaring bumii ng lupa dito hangga’t di ako makakapag-asawa ng Ivatan.

            Walang nakaplano sa susunod na araw kaya napag-isipan naming maghanda ng almusal sa pansamantalang tirahan namin. Maaga akong nagising at tumulong sa paghain ng almusal. May naibili si Tatay ng donut dalwang kanto mula sa amin. Naubos naming agad kaya inaya ko siya na bumili ulit. Ikalawang bagay sa Batanes, walang palengke. Sari-sarili ang pagbenta ng mga produkto dito. Pumasok kami sa bahay ng isang matandang lalaki. Puno ng mga tinapay at mga samu’t saring instant ang mga nakasabit. Napatingin ako sa mga instant coffee na may tumatagingting na Php 13.00 ang presyo. Burgis ang pinakaunang salita na pumasok sa utak ko. Bumalik kami at nag-almusal. Noong hapon ng araw na iyon ay nanghiram kami ng mga bisikleta at pumaikot sa runway ng airport. Buti na lang tuwing umaga lang ang flight sa Basco.

            Sa huling araw ng unang linggo ng Mayo, nag-impake na kami pabalik ng Maynila. Sa huling sulyap ko sa mapayapang lugar na ito, sa huling tingin palabas ng lodge ay ang mga salitang “Dios mamajes” or “Sumainyo ang Panginoon”/”Maraming salamat.” Karamihan sa mga salita o pambati ng mga Ivatan ang salitang “dios.” Nakakatuwa.

            Namaalam ako sa luntiang isla ng Batan mula sa kalangitan. Namaalam ako sa mga lighthouse na dati’y nagbigay liwanag sa mga manlalayag at pati na rin sa kaisipan ko. Namaalam ako sa malakas na simoy ng hangin na naging kasama ko buong linggo at dinala ako sa mga lugar na nagmistulang paradiso. Namaalam ako sa proinsyang nagbigay sa akin ng kapayapaan at hinayaan akong iuwi ito at muling binati ang mga windmill sa Ilocos, mga bundok ng Cordillera, at mga gusali ng Maynila. Bumalik ako sa ingay ng mga busina. Bumalik ako sa usok ng mga tambutso na walang binigay kundi kadiliman, polusyon at sakit. Bumalik ako sa patuloy at walang tigil na pagbago ng mga kaisipan, walang humpay na away at walang kapos na kababawan. Ngunit dindi magbabago ang ideya na oo, dito ako nakatira, ito ang tahanan ko.

Ang pagbisita ko sa Batanes ay naging pribileyo na konti lang ang nabibigyan ng pagkakataon na makamit. Ang Batanes ay parang langit na kung saan lahat ay perpekto at matiwasay. Dito naninirahan lahat ng pinapangarap ko di lang sa Maynila kundi sa buong Pilipinas – mapayapang pagpapatakbo ng sistema, pagpapalakas ng kultura, sining at kasaysayan, pagkakaroon ng magandang asal, isipan at tiwala sa bawat isa. Ang Batanes ay ang pinakamalapit na lugar na kaya kong ibigay para mailarawan ang salitang utopia.

            Hindi ko mapagsisisihan at makakalimutan sa buong buhay ko ang paradiso na ang Batanes sa unang linggo ng Mayo.