Tullahan ni Jed Brian Tamboon

Tullahan

ni Jed Brian Tamboon

Masaya akong humihigop noon ng Milo at kumakain ng Pandesal na may palamang natutunaw na Dairy Creme habang tinititigan ang bintang napapatakan ng ulan. Inaawitan naman ako ni Rico J. Puno mula sa radyo, kung ano ang kinakanta niya, hindi ko na alam. Ang malamig na boses niya’y nakikibagay sa panahon, maulan, mahangin—ang perpektong panahon para makapagnilay, matulog, magbasa, at magsulat. Pero hindi ko ginawa ang mga iyon, pinili kong panoorin ang patak ng ulan sa bintana.

Maliit lang ang bahay namin. Bungalow. Iisang palapag. Noong umagang iyon, tatlo lang kaming nasa bahay, ang kasambahay namin, ako, at si Nanay. Tatlo kung hindi mo isasama si Kiba, ang labrador namin. Si Tatay, nasa Maynila, nagtatrabaho. Sabado noon ng 2009. Ang akala kong ordinaryong maulang Sabado ay nabago. Lumakas ang pagtangis ng kalangitan. Napansin kong may nagtatakbuhan sa labas, may dala-dalang kagamitang bahay. Mga taong nakatira sa tabi ng Ilog Tullahan ang mga iyon, sabi ko sa sarili ko nang masilayan ang pamilyar na mukha nila. Sa katunayan, nasa likod lang din naman ng bahay namin ang ilog ng Tullahan. Kalapit lang din namin ang LaMesa Dam, ang nagpapatubig sa buong Kamaynilaan.

Nilagay ng kasambahay namin ang radyo sa AM. Ang malamig na boses ni Rico J ay napalitan ng seryosong tono, parang nagaalala, may halong takot at kaba sa boses ng reporter. Umapaw na raw ang LaMesa Dam at pinapalikas na ang lahat ng nasa tabi ng Tullahan. Agad kong inalerto ang Nanay kong nag kokompyuter. Pero huli na ang lahat. Pumasok ang tubig sa loob ng bahay namin. Agad kaming umalis ng bahay. Hindi na namin nalock ang pinto ng bahay. Ni patayin ang kompyuter ay di na rin namin nagawa. Hindi na namin naisip ang aso naming si Kiba na kahol ng kahol, abalang hindi tangayin ng rumaragasang tubig. Paglabas namin ng gate ng bahay, lagpas tuhod na ang tubig. Napatid ako. Nalubog ang mukha ko sa tubig. Nilabanan ko ang alon at si kamatayan na pilit akong hinihila papunta sa kaniya. 5 segundo ata iyon. 5 segundo akong namatay. Iyon ang pinakamahabang 5 segundo ng buhay ko. Nung nahimasmasan ako ng onti, napakapit ako sa sidemirror ng kotse. Pinilit kong labanan ang agos at itinayo ang sarili ko. Kita kong sumusunod pa rin sa’kin ang Nanay at ang kasambahay namin.

Nakituloy kami sa bahay ng kapitbahay namin. Mayroon silang 3 palapag. Bahay nila ang pinakamataas sa Computer Street kaya doon na rin nagpalipas ng ulan ang iba pang kapitbahay namin. Tinanaw ko ang bahay namin sa di kalayuan. Unti-unti itong nilalamon ng kalikasan, hanggang sa wala na akong makita, maski bubong.  Nawala lahat. Tinangay ng alon ang mga libro ko, ang mga medalya, mga kagamitan, kasabay ng basurang nakikisabay sa agos. May mga refrigirator na lumulutang, mga kotseng nakasampa sa gate ng bahay namin, mga diaper, ahas, yero, kahoy, mga walang hiyang mukha ng politikong nasa tarpaulin, at mga pangarap.

Naaalala ko pa dati noong bata-bata pa ako. Mahilig ako tumambay sa tabing ilog. Pinapanood ko ang mga naglulutangang bagay. Ang paghati ng mga bato sa tubig. Paborito ko ang tunog ng rumaragasang ilog. Musika eto sa tenga ko dati. Paminsan-minsan, nagpapalutang ako ng bangkang papel. Paunahan kami noon ng mga kalaro ko. Pustahan kami ng kendi, o kaya teks, o kaya pogs. Sa tabi ng Tullahan ako nagkaroon ng isip, nagkaroon ng kaibigan, lumawak ang imahinasyon, at matutong mangarap. Hindi ko akalaing eto rin pala ang maninira sa mga pangarap ko.

Ilang oras kaming stranded sa bahay na tinuluyan namin. Alas-9 ng umaga hanggang 11 ng gabi. Nagtiis kami sa bahaw na kanin at hilaw na manok. Hindi lang kami. Pati na rin ang mga nakituloy na hindi bababa sa 15 katao. 10 ng gabi nagsimula humina ang ulan at humupa ang lagpas taong baha. 11 dumating ang mga rescuers, kasama na don si Tatay. Kinarga niya ako palabas ng bahay, nakabuntot sa’min sila Nanay. Kitang kita ng mata ko ang mga sirang bahay, ang 2 kotseng magkapatong sa tapat ng bahay namin, ang bangkay ng mga hayop, at mga bagay na hindi ko dapat makita sa murang edad.

Nagpalipas kami ng gabi sa Lagro. Sa bahay ng tita ko. Nakahiga kaming tatlo, si Nanay, si Tatay at Ako sa kama. Napapagitnaan nila ako. Nakiayon ang malamig na boses ni Tatay sa panahon.  Kung ano ang pinaguusapan nila ni Nanay, hindi ko na alam. Pero noong gabing iyon, ang perpektong gabi para makapagnilay, matulog, magbasa, at magsulat, pinili kong panoorin ang pagpatak ng ulan sa bintana. Alam ko, ‘di na umuulan noong oras na iyon. Mahina na si Ondoy. Pero ramdam ko pa rin ang ulang dulot niya, kahit na nasa ilalim kami ng bubong, sa mga balikat ko.